OOM BRIESIE VAN DIE STRAND
’n Polisieman met ’n bulderstem, ’n vaste hand en ’n diensbare hart
TITEL | Oom Briesie van die Strand
SUBTITEL | ’n Polisieman met ’n bulderstem, ’n vaste hand en ’n diensbare hart
EXCERPT / UITTREKSEL | ’n Huldeblyk aan Oom Briesie van die Strand: ’n hardwerkende, gedissiplineerde polisieman wat die gemeenskap se respek verdien het en deur sy optrede, stem en pligsbesef ’n blywende indruk gelaat het.
KATEGORIE | Polisiegeskiedenis | Persoonlike herinneringe | SAPS-veterane
SLEUTELWOORDE | Oom Briesie van die Strand; Suid-Afrikaanse Polisie; SAPS-geskiedenis; polisieman; Strand; Helderberg Told&Untold; polisiediens; gemeenskapsdiens; herinneringe
DIE VERHAAL
Oom Briesie van die Strand was ’n polisieman in murg en been. Hy was ’n goeie polisieman, ’n harde werker en ’n man wat dissipline hoog geag het. Die gemeenskap het groot respek vir hom gehad, want hy het sy pligte met erns, vasberadenheid en ’n sterk pligsbesef uitgevoer. Sy naam het by mense gebly lank nadat die dag se werk verby was.
Een van die beelde wat hom besonders onthoubaar maak, is dié van Oom Briesie wat per fiets op patrollie was. Hy het nie nodig gehad om ’n groot vertoon te maak om raakgesien te word nie. Sy teenwoordigheid en sy ferm optrede het vanself gespreek. As hy iemand betrap het waar dié dagga rook, het hy nie gehuiwer om die persoon toe te sluit nie. Vir Oom Briesie was wetstoepassing nie iets wat ’n mens ligtelik opneem nie.
Johan Bezuidenhout vertel dat hy Adjudant Briesies en Sersant Abé Geswindt leer ken het toe hy in 1981, ná sy twee jaar diensplig, sy regsloopbaan as staatsaanklaer by die Strandse landdroskantoor begin het. Hy onthou hulle as twee uithalerpolisiemanne wat ’n sterk indruk op hom gemaak het.
Wanneer Oom Briesies iemand gearresteer het, het hy die hofverrigtinge ernstig opgeneem en elke hofverskyning bygewoon. Hy het langs die beskuldigdebank gestaan en die beskuldigde deurgaans indringend aangekyk. Wanneer die beskuldigde gevra is om te pleit, kon Oom Briesie met sy kenmerkende fermheid vra: “Toe, is jy skuldig of sê jy ek lieg?”
Sy ywer het soms die hofsaal met ’n bietjie ekstra drama gevul. Wanneer ’n beskuldigde saggies “Skuldig” gemompel het, het Oom Briesie dit luid en duidelik herhaal: “Absoluut en onvoorwaardelik skuldig, Edelagbare!” En as die hof wou weet of die beskuldigde ’n verweer het en die antwoord was “Nee”, het hy dit met nadruk beklemtoon: “Geen verweer hoegenaamd nie, Edelagbare!”
Oom Briesie kon behoorlik bulder. Sy stem was hard en kragtig, hoewel hy soms gehakkel het. Daardie stem, tesame met sy besliste houding, het hom ’n herkenbare figuur gemaak. Maar agter die streng optrede was daar ook ’n menslike kant. Volgens Bezuidenhout was Oom Briesie ’n liefdevolle karakter vir die mense by die hof.
Sy werk het nie net uit patrollies, arrestasies en hofverskynings bestaan nie. Oom Briesie het ook doodsberigte afgelewer—’n verantwoordelikheid wat dikwels met moeilike nuus en groot hartseer gepaardgaan. Ook hierdie taak was deel van die diens wat hy aan die gemeenskap gelewer het.
Bezuidenhout se vertelling bring ook Sersant Abé Geswindt se werk as ondersoeker onder die soeklig. Hoewel Geswindt destyds ’n uniformpolisieman was en nie amptelik ’n speurder nie, beskryf Bezuidenhout hom as ’n uitstekende ondersoeker wat talle sake saam met speurderkollegas opgelos het.
Een van die sake wat Bezuidenhout goed onthou, was dié van Issie Ficks, wat moord en verkragting gepleeg het en boonop as polisie-informant opgetree het. Omdat Ficks inligting aan die polisie verskaf het, is hy aanvanklik nie verdink nie. Bezuidenhout het later ’n geregtelike doodsondersoek gehou oor een van die moorde, aangesien die moordenaar nie opgespoor kon word nie. Tydens die ondersoek het Ficks getuig dat hy die vrou se liggaam in die bosse ontdek het.
Geswindt het egter vermoed dat daar iets nie pluis was nie. Hy het aan Bezuidenhout gesê dat Ficks te “slick” was en te veel van die saak geweet het om werklik onbetrokke te wees. Verdere ondervraging en samewerking met speurders het uiteindelik gelei tot Ficks se skuldigbevinding aan verskeie misdade, waaronder verkragtings en moord. Volgens die vertelling is hy ter dood veroordeel en gehang.
Saam vorm hierdie herinneringe ’n beeld van ’n polisieman wat streng, gedissiplineerd, hardwerkend en vasberade was. Oom Briesie se optrede op straat en in die hof, sy kragtige stem en sy bereidwilligheid om moeilike pligte uit te voer, het ’n blywende indruk op die mense rondom hom gelaat.
Hierdie verhaal is saamgestel uit die herinneringe wat met “Helderberg Told&Untold” verbind word, waaronder Johan Bezuidenhout se vertelling. Waar besonderhede uit die oorspronklike vertelling aangehaal of weergegee word, behoort dit voor publikasie teen die oorspronklike bron nagegaan te word.
Ons onthou Oom Briesie van die Strand met waardering en respek. Sy diens, pligsgetrouheid en onmiskenbare persoonlikheid bly deel van die herinnering aan die polisiemanne wat hulle werk met oorgawe gedoen het.
Ons salueer jou, Oom Briesie.
Met waardering en respek
