LIFTING THE LID AGAINST ALL ODDS
Lt. Gen. Sharon Jephta
’n Persoonlike getuienis van volharding, integriteit en diens
Excerpt
Hierdie artikel werp lig op ’n belangrike deel van Lt. Gen. Sharon Jephta se loopbaan: die struikelblokke wat sy as vroulike polisielid in ’n veranderende Suid-Afrikaanse Polisiediens ervaar het, en die wyse waarop sy daarop gereageer het. Uit haar eie vertelling blyk ’n loopbaan waarin sy telkens gekies het om nie moed op te gee nie, maar om deur professionele optrede, opleiding, gemeenskapsdiens en volgehoue werk haar plek as leier te vestig.
Abstract
Lt. Gen. Sharon Jephta’s account, “Lifting the Lid Against All Odds”, provides a personal perspective on significant challenges she experienced during her policing career. Her narrative describes a fitness-board process during pregnancy in 1987, a delayed promotion in 1988, later promotion-related difficulties during the REOP affirmative-action period, and her work in frontline policing and community policing. At Mitchell’s Plain she became involved in a major service-improvement project, developed systems for clients and complaints, pursued further training, and helped establish Mothers Against Crime. Her account presents integrity, commitment, excellence, education and service to the community as recurring principles in her professional life.
Keywords
Sharon Jephta, South African Police, women in policing, leadership, integrity, promotion, community policing, Mitchell’s Plain, Mothers Against Crime, REOP, police history
’n Loopbaan waarin die deksel telkens gelig moes word
Wanneer ’n mens Lt. Gen. Sharon Jephta se eie verhaal lees, is dit duidelik dat “Lifting the Lid Against All Odds” nie bloot ’n beskrywing van bevorderings en range is nie. Dit is die verhaal van ’n vrou wat herhaaldelik voor omstandighede te staan gekom het wat haar loopbaan kon beperk, maar wat telkens besluit het om verantwoordelikheid vir haar loopbaan te neem en deur haar werk te bewys wat sy kon doen.
Jephta plaas die begin van hierdie verhaal in 1987, toe sy ’n sersant was. Sy was getroud en swanger, en moes ingevolge die destydse praktyke voor ’n fiksheidsraad verskyn. In haar eie vertelling beskryf sy die uiters persoonlike vrae wat tydens die proses aan haar gestel is. Sy kontrasteer hierdie ervaring met die feit dat haar man nie aan dieselfde ondersoek onderwerp is nie.
Die uitslag van die fiksheidsraad was volgens haar vertelling dat haar integriteit onbetwisbaar was en dat sy oor ’n goeie morele stand beskik het. Sy is egter van die kollege na ’n stasie oorgeplaas. Jephta skryf dat sy kon kies om te bedank, soos sommige kollegas gedoen het, maar dat sy besluit het om die proses te trotseer. Vir haar was die beginsel belangrik dat ’n mens jou integriteit in die werkplek moet behou.
Sy het later as ondersoekbeampte by die Enquiry Branch by Grassy Park gewerk, waar sy volgens haar vertelling die enigste vrou was. In Februarie 1988 het sy haar Diploma in Policing voltooi. In April 1988 het sy volgens die destydse bevorderingsbeleid vir die rang van Warrant Officer gekwalifiseer. Tog is aanbeveel dat haar bevordering vir ’n jaar teruggehou word, onder meer weens die fiksheidsraad wat ná haar swangerskap gehou is en die bewering dat sy nie die gelyke van haar manlike kollegas was nie.
Jephta het later geleer dat ’n fiksheidsraad nie teen ’n lid se bevordering gehou kon word nie. Sy skryf dat sy eers in 1992, tydens ’n offisierskursus, hiervan bewus geword het. Toe sy haar stasiebevelvoerder oor die vergelyking met manlike kollegas bevraagteken, kon hy dit volgens haar nie bevredigend verduidelik nie. Dit was op hierdie punt dat sy die uitdrukking “put a lid on it” gebruik het: sy het besluit om beheer oor haar loopbaan te neem en haar nie weer deur vergelykings met manlike kollegas te laat definieer nie.
’n Verdere belangrike fase het by Mitchell’s Plain Police Station gevolg. Jephta beskryf haar verantwoordelikheid vir frontline services tydens ’n tyd van groot transformasie in die polisiediens. Die stasie is geïdentifiseer as ’n stasie wat na “Five Star status” moes beweeg. Sy het as projekleier opgetree en aan werkswinkels deelgeneem om die doelwitte van die projek te verstaan.
Sy het nie bloot op bestaande leiding gewag nie. Volgens haar eie weergawe het sy baie tyd in die biblioteek bestee en oor dienslewering, kliëntediens en frontline services nagevors. Saam met haar span het sy onder meer ’n kliëntstelsel, verwysingstelsel, voorstelbus, vloerbestuurder-aanstelling en ’n klagtehanteringsproses ontwikkel. Sy het ook ’n Certificate in Community Policing by Technikon RSA aangepak om haar kennis verder uit te bou.
Hierdie werk het volgens Jephta se vertelling bygedra tot die stasie se bereiking van “Five Star status”. Vir die geskiedenis van Suid-Afrikaanse polisiëring is hierdie gedeelte van haar verhaal belangrik, omdat dit wys hoe ’n individuele beampte verandering nie slegs as ’n beleidsbegrip benader het nie, maar dit in praktiese stelsels en dienslewering probeer omskep het.
Haar gemeenskapswerk vorm nog ’n belangrike deel van die verhaal. Nadat ’n vrou uit die gemeenskap oor swak dienslewering gekla het, het Jephta die geleentheid gebruik om nie net die individuele klagte te hanteer nie, maar om met die breër gemeenskap te werk. Sy beskryf ’n vergadering waar meer as 70 mense opgedaag het. Uit hierdie proses het die eerste “Mothers Against Crime” volgens haar vertelling ontwikkel. Sy het opleiding en werkswinkels aangebied om die vroue toe te rus, en ander vroue het later gevra dat sy hulle help om soortgelyke groepe in hul gebiede te organiseer.
Teen 1996 het die volgende uitdaging rondom bevordering ontstaan. Jephta beskryf hoe sy in Augustus 1996 vir bevordering tot major gekwalifiseer het volgens die destydse bevorderingsbeleid. Sy beskryf ook die daaropvolgende implementering van die REOP-program en haar ervaring dat die bevorderingsproses nie konsekwent toegepas is nie. Sy het die aangeleentheid as onbillik ervaar en ’n griefproses begin, hoewel sy skryf dat die proses herhaaldelik vertraag is.
Terselfdertyd het sy voortgegaan om haar werk te doen. Sy beskryf hoe sy die pos van major as uitvoerende stasiebevelvoerder opgeneem het terwyl sy steeds met die griefsaak geworstel het. Die pos was bedoel om haar voor te berei vir verdere verantwoordelikheid en mentorskap. Haar verhaal wys hier op ’n patroon wat deur die hele hoofstuk loop: wanneer ’n formele hindernis ontstaan het, het sy nie haar professionele standaard laat sak nie.
Later in haar loopbaan het Jephta ook verdere uitdagings binne bevelstrukture beskryf. Sy skryf oor situasies waar sy haar kennis en pligte moes handhaaf ten spyte van teenstand, en oor die belangrikheid van deeglike rekordhouding. Sy beklemtoon dat haar werksetiek, standaard en verhouding met kollegas professioneel moes bly.
Die beeld wat uit haar eie getuienis na vore kom, is dus nie bloot dié van ’n vrou wat bevordering nagestreef het nie. Dit is dié van ’n polisievrou wat opleiding, ervaring, gemeenskapsbetrokkenheid en praktiese probleemoplossing as instrumente gebruik het om haar diens te verbeter. Haar eie kernwoorde — integriteit, commitment en excellence — kom telkens terug.
Vir die geskiedenis van vroue in Suid-Afrikaanse polisiëring is sulke persoonlike getuienis waardevol. Dit gee ’n blik op ’n tyd waarin die rolle en verwagtings van vroulike polisielede anders was as vandag, en dit wys hoe individuele loopbane binne groter organisatoriese verandering ontvou het.
’n Erfenis van diens
Sharon Jephta se “Lifting the Lid Against All Odds” kan gelees word as ’n persoonlike rekord van volharding, maar ook as ’n historiese getuienis van ’n veranderende polisiediens. Haar verhaal verbind persoonlike uitdagings met professionele groei: van sersant, na ondersoekbeampte, na bevels- en gemeenskapsrolle, en uiteindelik tot senior leierskap.
Die deksel het telkens weer opgedaag. Haar antwoord was om dit telkens weer te lig.
Bron en redaksionele nota
Hoofbron: Lt. Gen. Sharon Jephta, “Lifting the Lid Against All Odds”, soos gepubliseer in 50-Goue Jare: Van Niekerk & Heymans, pp. 50–51 en die opvolgende bladsye wat vir hierdie navorsing beskikbaar gestel is. Die artikel is gebaseer op die gepubliseerde persoonlike vertelling en is redaksioneel opgesom en in Afrikaans verwerk vir moontlike gebruik in Nongqai.
Navorsingsnota: Datums, range, poste, projekname en gebeure behoort waar moontlik teen onafhanklike SAPS-/polisiebronne, amptelike rekords en ander betroubare publikasies gekontroleer te word voordat die finale Nongqai-uitgawe gepubliseer word.